1.- Ikastaroari ekiteko proposatu duzun formatua ez da oso ohikoa: bizipen-tailerra eta hausnarketa partekatua. Zergatik egiten da aukeraketa hori, zer onura edo abantaila dakartza?
Ikastaro honen gaia jorratzeko, pertsona gisa dugun eraikuntzaz aritu behar dugu, hau da, generoak nola moldatu gaituen eta gure pentsatzeko, sentitzeko eta jokatzeko modua nola baldintzatu digun. Gure ideia intelektualen eta hitzen azpian askoz indar eta pisu handiagoa duen zerbait dago: gure historia pertsonala haurtzarotik, non etengabe egon garen genero agindu eta espektatiben zirimiri baten eraginpean. Gure ideologia alda dezakegu eta diskurtso eraldatzaile bat sor dezakegu, eta hori zerbait baliotsua izango da; hala ere, zer gertatu zaigun, nola eragin digun eta nola sentitzen garen sakon berrikusten ez badugu, gure historia pertsonalak gure hitzak eta ideiak jango ditu. Ondorioz, gure hezkuntza-ekintza, profesional gisa, lausotuta eta oztopatuta egongo da, ez dugulako gure bizitza berrikusi... kultura eta gizarte honetako izaki garen aldetik.
Ikastaroko gainerako parte-hartzaileek, beren isiltasun, entzute eta hitzaren bidez, ispilu eta inspirazio gisa balioko digute. Taldeak teoria eta pentsamendua eraikiko ditu, taldekide bakoitzak ematen dituen esku-hartzeen eta ikuspuntuen bidez. Pertsona batek taldeari bizipen eta iritzi bat ematen dionean, talde osoak ikasten du. Gainera, gorputz teorikoa oinarritu eta eraikitzeko lan-materiala eskaintzen diote ikastaroaren bideratzaileari. Proposatzen dituen azalpenak, baliabide pedagogikoak edo dinamikoak entzuten eta behatzen duenari lotuta egongo dira. Ikaskuntza esanguratsuan oinarritutako metodologia da hori. Nire esperientziatik, horrela ikasten dugunean, ikastaroaren edukia ez da bakarrik gure burura iristen, baizik eta gure bihotzean sartzen da, eta hori funtsezkoa da ez ahaztu eta sustraitu dadin. Zerbait gertatu da eta zirrara eragin digu. Gainera, nire ustez, dibertigarriagoa eta interesgarriagoa da horrela ikastea. Hori garrantzitsua da, kontuan hartuta parte-hartzaile bakoitzak ahalegin handia egin beharko duela bere denbora ikasturte honi emateko.
2.- Maskulinitateen inguruko lan-ibilbide luzea duzu, batez ere gazteei zuzendutako tailerrak antolatuz. Zein dira aurkitu dituzun alderdirik nabarmenenak, edo harrigarrienak?
Erantzungo dudana lehen galderari erantzuteko ere izan daiteke: urte hauetan ikasi dut gazte horien buruan aldaketa eragingo duena ez direla gure ideiak (zuzenak eta garrantzitsuak), baizik eta konfiantza irabazteko dugun trebetasuna. Konfiantza hori gabe ez digute entzungo, edo egiten badute, ez dituzte gure ideiak sinetsiko... edo, behintzat, ez dituzte barneratuko. Eta ez dago ezer hoberik zure konfiantza irabazteko gure entzute zintzo, atsegin eta arretatsua baino (nire hezkuntza-lanean egiaztatu dudanaren arabera). Benetan entzunda sentitzea sekulako altxorra da gure esku-hartze pedagogikorako. Ez horretarako bakarrik, baita gure pertsonarentzat ere, haiekin batera haziko baikara entzun eta haiekin harreman bat sortu ahala.
Beste kontu bat da mutilak oso beldurtuta daudela, beren eraikuntza maskulinoak "akojonatuta" dituela (termino hori nahita erabiltzen dut). Ikaskide batzuek tratu txarrak ematen dizkiete, menderatu egiten dituzte. Ia guztiekin lehiatu behar dute, eta erne egon behar dute beren burua babesteko edo iseka edo eraso egiteko arrazoi ez bihurtzeko. Hau nekagarria eta estresagarria da. Horregatik, gure ahalegin guztiak segurtasuna sortzera bideratu behar dira. Segurtasunik gabe ez da konfiantzarik izango. Konfiantzarik gabe, ez dugu beraien hitz zintzo eta irekia jasoko... agian irakasle bati edo beste ikaskide bati entzundakoaren errepikapena baino ez dugu jasoko, "gainditu" edo "proba gainditu" asmoz, edo askorentzat esparru akademiko batean parte hartzea den gudu-zelaitik irtetea. Horrelako zerbait gertatzen denean (gehienetan), ezagutu gabe joaten naiz, nor den eta zer gertatzen zaion jakin gabe. Horrek esan nahi du ia ez dela urratu bere maskulinitate patriarkal gogortu eta herdoildua.
3.- Zure ustez, zeintzuk izango dira edo izaten ari dira maskulinitateen inguruan sortzen ari diren erronkak adimen artifizialak hartutako aro digitalean?
Oso eremu zabala da, gaur egun nik pentsatu ahal dudana baino gehiago hartzen du. Hala ere, adimen artifiziala eta gizartea desberdinak ez direla esango nuke, gizartea dela, garatzen den formatua bakarrik aldatzen dela. Eta ez da errealitate birtual bat, gazteentzat ez, zeren bere bizitza IAren barruan igarotzen da... bere loturen, ametsen, eta bere denboraren zati garrantzitsu bat.
Pornografia patriarkala ere funtsezko erronka dela esango nuke. Gainezka egiten digun tsunami bat da. Pornografia patriarkalak gure psikean misoginia grabatzea esan nahi du, femeninoa dena menderatzea, emakumeen gorputzen aurkako sexu-indarkeria onartzea, azken batean, gizonezko kontsumitzaileak urrikitik, maitasunetik, errespetutik, beren barneko baketik aldentzea. Hainbesteraino grabatzen du, ezen gero asko kostatzen baitzaie psiketik ateratzea. Pornografia hori tranpa bat da kontsumitzen duten pertsonentzat, eta, beraz, gizateria osoarentzat. Sexualitatearen, maskulinitatearen, femeninotasunaren eta emakumeen inguruan oso nahastuta dauden pertsonak sortzen ari delako diot hori. Oso nahastuta daude beren giza nahiei eta premiei buruz, maitasunari eta harremanei buruz.
4.- Ikastaroan izena emateko edo ez emateko zalantzak dituzten profesionalentzat, zer azken argudio erabiliko zenituzke behin betiko konbentzitzeko?
Ez da nire eginkizuna inor konbentzitzea. Horrelako proposamen batekin koherentzian bizi direnak izena emango dute. Lan intelektual eta akademiko hutsa behar dutenek ez dut uste proposamen honek erakarriko dituenik. Norberaren eraldaketan arreta jarri behar dela uste dutenentzat erakargarria izango da, kontzeptu teoriko horiek integratzeko aukera ematen baitigu. Eta horrekin erreferente edo adibide bihurtuko gara gure gazteentzat, gure gizonezko nerabeek hainbeste behar duten tresna pedagogiko eraginkor eta funtsezkoa. Ideiekin ez dugu gaindituko nerabe horiek, eta, oro har, gizonek, defentsa gisa altxatu duten hesi korazatua... izan ere, berdintasunerako eta maskulinitatea zalantzan jartzeko bide hori ez zaie erosoa egiten, beldurtu egiten ditu, eta zalantzan jartzen ditu beren bizitzak eraikitzeko oinarri izan dituzten zutabeak.
Noiz: urriak 14, 21 eta 28
Norentzat: Lehentasuna izango dute haur, nerabe eta gazteekin lan egiten duten edo laguntzen duten pertsonek
Hizkuntza: gaztelera. Irakasleak euskararen erabilera sustatuko du, eta batzuetan erabiliko du. Dena den, bai euskara, bai gaztelera erabili ahal izango dute partaideek.
Ordutegia: 9:00etatik 14:00etara
Non: Bilbon, Behatokiaren egoitza. Uriortu kalea, 11 – behea
