Osasun digitala + osasun emozionala eta mentala
1. Nor naiz eta zein da nire eginkizuna ZEOS programan?
ZEOS programa – Zentzuzko Erabilera eta Osasuna Saretzen–ren formakuntza-emailea naiz. Proiektu honen helburua da familien, ikastetxeen eta nerabeen ondoan egotea, mugikorrarekin eta sare sozialekin duten harremanak gaur egun sortzen dituen erronkei aurre egiteko, bai eta ongizate emozional eta mentalari heltzeko ere. Nire eginkizuna programako lau saioak ematea da, eta parte-hartzaileei laguntzea gaur egungo ingurune digital eta emozionala ulertzen eta modu osasuntsuan kudeatzen.
2. (Mugikorraren auzia) Zertaz ari da formazioa?
Lehen saioan mugikor eta sare sozialen erabilerari buruzko formakuntza integrala egiten dugu. Funtsezkoa da teknologia hauen atzean zer dagoen benetan ulertzea:
- Zein den beraien negozio-eredua
- Gu konektatuta mantentzeko zer teknikak erabiltzen dituzten
- Nola eragiten duten nerabearen garunean
- Eta zer ondorio dituzten autoestimuan, arretan eta emozioen erregulazioan
Hau ulertzea ezinbestekoa da erabilera osasuntsua eraikitzeko, eta gure seme-alabak ezagutza oinarri hartuta hezteko, ez intuizioz edo debekuz.
3. Nerabezaroan osasun emozionala eta mentala
Bigarren saioan, gaur egungo nerabeek bizi dituzten buru-osasuneko erronketan sakontzen dugu: antsietatea, depresioa, autoerasoak, elikadura-nahasmenduak, bakardade emozionala… Lantzen dugu:
- Zein faktoreek eragiten dituzten
- Teknologiek zer paper duten horien agerpenean
- Eta zein abisu-seinale antzeman behar diren
Helburua da ulermena eta tresna praktikoak eskaintzea, nerabe batek barrutik zer bizi duen ulertu gabe ezinezkoa baita modu eraginkorrean laguntzea.
4. Arriskuak, irtenbideak eta tresnak
Hirugarren saioan praktikara pasatzen gara: nola eraiki etxean mugikorrarekin harreman osasuntsua, zer ohitura eta arau lagungarri diren, eta zer proposamen aplika ditzaketen familiek. Lantzen ditugu:
- Etxerako proposamen zehatzak
- Muga osasuntsuak
- Higiene digitala
- Adikzioa prebenitzeko jarraibideak
- Eta familia bakoitzera egokitutako baliabide pedagogikoak
Helburua da parte-hartzaile bakoitzak “tresna-kaxa” praktiko eta errealista bat eramatea.
5. Autoestimua, identitatea eta laguntza emozionala
Azken saioan nerabezaroaren ardatz nagusietan sakontzen dugu:
- Identitatearen eraikuntza
- Balioen garrantzia
- Beldurrak eta ahultasunak
- Autoestimua
- Eta familia-harremanak
Helburua da helduen eta nerabeen arteko lotura indartzea, babes emozional sendoa egon dadin, buru-osasun arazoak prebenitu daitezen eta mundu digitalarekin harreman osasuntsuak eraiki daitezen.
6. Zer dute komunean osasun digitalak eta osasun emozionalak?
Elkarlotuta daude guztiz. Gaur egun, ezin da nerabeen buru-osasunaz hitz egin mugikorraz hitz egin gabe, eta ezin da mugikorraren erabilera arduratsuaz hitz egin emozioen kudeaketa kontuan hartu gabe.
Sorgin-gurpil berean sartzen dira askotan: mendekotasuna, ingurutik deskonektatzea, autoestimua behera, antsietatea… Horregatik, formazioak bi ikuspegiak bateratzen ditu, ZEOS programak proposatzen duen ikuspegi holistikoarekin.
7. Zergatik da erronka hain handia gaur egungo gizartearentzat?
Telefono adimendunekin jaio eta hazi den lehen belaunaldia da oraingoa. Honek errotik aldatu du:
- Harremanak izateko modua
- Identitatea eraikitzeko bidea
- Gorputz-irudia
- Emozioen kudeaketa
- Aisialdia
- Eta ikasteko moduak
Familiak, irakasleak eta profesionalak ahalegintzen ari dira aldaketa azkar horretara egokitzen, baina teknologiaren erritmoa azkarragoa da. Horregatik dira beharrezkoak ZEOS bezalako programa integralak.
8. Zer nabarmenduko nuke formazio hauek emateko nire esperientziatik?
Ikusten dut benetan badagoela informazio argiaren eta tresna errealen beharra. Bai familiek, bai hezitzaileek kezka handia dute, baina baita ulertu eta ekiteko gogoa ere. Saioek argitasuna, lasaitasuna eta nerabeekin lan egiteko ikuspegi berriak sortzen dituzte normalean.
9. Zer espero dut saioetan parte hartzen duten pertsonek eramatea?
Espero dut honako hauek jasotzea:
- Ezagutza gehiago
- Ulermen handiagoa
- Mugak jartzeko gaitasun handiagoa
- Nerabeei buruzko enpatia handiagoa, eta norberaren nerabezaroa hobeto ulertzea
- Eta babesa emateko segurtasun handiagoa
Azken batean, ongizate digitala eta ongizate emozionala uztartzen dituen ikuspegi integrala.
10. Zein da, nire ustez, ZEOS programaren azken helburua?
Gizarte kontzienteago, formatuago eta digitalaren erronkei aurre egiteko prestuago bat eraikitzea, eta batez ere, gure nerabeen egungo eta etorkizuneko ongizatea hobetzea.
